Najstarszy polski tranzystor w kolekcji
top_wiki_b.jpg

Tranzystor został wytworzony w instytucie, do prób.
- Prawdopodobnie jest to tranzystor doświadczalny w obudowie TP2.
Tranzystory punktowe (doświadczalne) wytwarzano
w Zakładzie Elektroniki Instytutu Podstawowych Problemów Techniki
Polskiej Akademii Nauk
Omawiany egzemplarz może być doświadczalną wersją tranzystora w nowej technologii. Za tą hipotezą przemawia fakt, że badany tranzystor jest tranzystorem stopowym (złącze baza - emiter jest stopowe), nie "punktowym" jakim nominalnie był tranzystor TP (Tranzystor Punktowy). Wykorzystanie dostępnej obudowy do doświadczeń z nową technologią mogło zaowocować takim dziwnym egzemplarzem.
Dla porządku, w dalszej części opisu, używana będzie nazwa TPx. Ponieważ nie jest dostępna dokumentacja tych tranzystorów, proszę o informacje pomocne w identyfikacji tego tranzystora.

Na zdjęciach wykonanych na pomarańczowym tle z kratkami, kratki mają wymiar 2x2mmm.
Tranzystor został zamknięty w bakelitowej obudowie. Dwa stalowe druty przechodzą przez szklany przepust u dołu - są to wyprowadzenia bazy i emitera. Wyprowadzenie kolektora wykonane jest drutem miedzianym. Przepust jest wklejony klejem epoksydowym w podstawę obudowy. Królował wtedy klej EPIDIAN-5 i pewnie jest to ten klej. Na przepuście ustawione są wsporniki na płytkę z przylutowanym kryształem germanu. Od dołu do kryształu dociśnięty jest drut w kształcie litery S - znanym z diod ostrzowych. Jest to złącze kolektora. Wyprowadzone w środku podstawki, ma czerwoną koszulkę, międzynarodowe oznaczenie kolektora.

W Polsce poczynając od 1953r. zbudowano trzy doświadczalne serie tranzystorów ostrzowych TP1, TP2 i TP3 (od tranzystor punktowy). Tranzystor TP1 został wykonany w liczbie około 250 sztuk, był bardzo nietrwały - jedynie 10% przetrwało okres 6 miesięcy. Tranzystorów TP2 i TP3 wykonano po około 150 sztuk[1]. Nie weszły do produkcji seryjnej.

1. Witold Rosiński, Doświadczalne tranzystory ostrzowe Zakładu Elektroniki IPPT PAN, Przegląd Telekomunikacyjny, 7/1955

Źródło:
→→http://pl.wikipedia.org/wiki/Tranzystor_ostrzowy

Światło przechodzi przez szklany przepust i żywicę epoksydową, zabarwioną na żółto przez upływ czasu. Tranzystor ma zdjętą górną część obudowy i dlatego można świecić od strony wnętrza.

Dwa egzemplarze tranzystora TPx. Dolny ma zdjęty "kapelusz". Dzięki temu można mu zajrzeć do wnętrza.

Na zdjęciach wykonanych na pomarańczowym tle z kratkami, kratki mają wymiar 2x2mmm.

Elektrody tranzystora są opisane na zdjęciach. Dokładnie widoczne jest stopowe złącze emitera.

Dzięki sugestii kolegi Alka z forum Triody przyglądnąłem się dokładnie złączu kolektora. Okazało się, że to jest złącze ostrzowe. Zaostrzony drucik jest złocony na końcu.

Reasumując, TPx to jest na pewno tranzystor eksperymentalny. Tranzystory ostrzowo - stopowe nie weszły do produkcji. Tranzystor TPx jest unikalny, właśnie dlatego, że reprezentuje ślepą uliczkę ewolucji.
Uwaga: Nie próbowałem mierzyć parametrów tranzystorów TPx. Prawdopodobieństwo, że jeszcze są sprawne, jest znikome.
- Dzięki materiałowi dostarczonemu przez kolegę Alka z forum Triody, można określić czas, w którym prowadzono badania nad "germanowym tranzystorem ostrowo-warstwowym". Takie badania prowadzono w Zakładzie Elektroniki około 1955 r.
Dziękuję za ciekawą literaturę.

Źródło: Prace ITE CEMI 8/1992 s.27
Widoczna jest identyczna konfiguracja elektrod złącz kolektora i emitera.
Zbliżony rozkład wyprowadzeń i identyczne koszulki na nich, wskazują na wspólne korzenie tranzystora z publikacji i TPx. Rysunek potwierdza hipotezę, że złączem ostrzowym było złącze kolektora.
Tajemniczy TPx jest wytworzony w Zakładzie Elektroniki około 1955 r, wykonał go prof. Rosiński i prof. Pułtorak

→→Polecam nową stronę RETRODEKAN o polskich tranzystorach, uruchomioną na 60-lecie polskiego tranzystora.

Jeżeli ktoś wie więcej na temat powyżej opisanego eksponatu, to proszę o informację przez zakładkę Kontakt

Lista stron z tagiem "otwarty"
→→Lista stron z tagiem "otwarty"

bot_wiki_b.jpg
O ile nie zaznaczono inaczej, treść tej strony objęta jest licencją Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 License