Pancerny prostownik selenowy

Za sprawą zaprzyjaźnionego elektronika trafił do mnie stary prostownik selenowy. Stare prostowniki selenowe przeważnie są pogięte. Ten nie był, ponieważ do budowy płytek użyto stali a nie aluminium. Zdecydowana większość selenów była produkowana na podłożu aluminiowym.

Stos selenowy zawiera 24 płytki. Długość pakietu 100mm, długość śruby 118mm. Średnica płytki 35mm, otwór na śrubę 5,25mm. Czynna powierzchnia złącza 6,3cm2.

Z bliska widać, że korozja wdarła się przez warstwę czerwonego lakieru. W tym aspekcie aluminium jest bardziej odporne od stali na wpływ środowiska. Prostownik nie ma żadnych czytelnych oznaczeń. Jego stan wskazuje na długotrwałe przechowywanie. Stop cynowy na końcówkach jest pokryty warstwą tlenków. Prostownik nie przewodzi prądu w żadnym kierunku. Powierzchnie stykające się wewnątrz stosu również są skorodowane. Wszystko wskazuje, że jest to zabytek, który może pochodzić jeszcze z czasów wojny. Wtedy aluminium było trudno dostępne a stal była łatwiejsza do uzyskania.
Dla przykładu: prostownik w radioodbiorniku DK38 w wersji z uniwersalnym zasilaniem, miał średnicę płytek 18mm, długość 96mm i zawierał 25 szt. stalowych płytek.

W zbiorach Muzeum Energetyki znalazł się prostownik selenowy o takich samych wymiarach płytek. Jest to mostek prostowniczy na niskie napięcie. Jest w doskonałym stanie i zachowały się na nim oznaczenia napięcia, prądu i grupy przewodzenia płytek użytych w tym prostowniku.
12/0,3 BIIfw. Oznaczenie 12/0,3 opisuje parametry napięcia i pradu: 12V; 0,3A.
Nie jest to polski prostownik. Nie wiadomo jak odczytać pozostałe informacje. Polskie seleny miały oznaczenie grupy rzymskimi cyframi I do IV.
Bliższe badanie wykazało, że zbieżność wymiarów nie jest przypadkowa, ponieważ płytki okazały się stalowe.
Na podstawie porównania można przyjąć, że stos zawierający 24 płytki powinien wytrzymać napięcie 220V AC.

Płytki są stalowe ale blaszka służąca do mocowania prostownika jest aluminiowa. W tej konstrukcji nie chodziło o oszczędzanie aluminium.
Gęstość prądu w prostownikach "aluminiowych" wynosiła 100mA/cm2. W prostowniku "stalowym" zaledwie 50mA/cm2.
Po rozkręceniu śruby mocującej skorodowany duży stos stalowy, okazało się, że niektóre płytki są sprawne. Jednak prąd w kierunku zaporowym był wielokrotnie większy niż w prostowniku mostkowym i był niestabilny. Po formowaniu prądem przemiennym w układzie półokresowym, prąd wsteczny zmalał, w jednej z nich, i ustabilizował się na akceptowalnym poziomie. Druga płytka, pomimo formowania przez kilka dni, nie okazała się spolegliwa. Formowanie odbywało się w układzie prostownika półokresowego, obciążonego rezystancją, dla napięcia zaporowego 20Vp.

Wykresy prądu przewodzenia i prądu zaporowego prostowników. Porównanie dla jednej płytki ze stosu (po formowaniu) stal2 i płytki z mostka stal1
Jak widać charakterystyki przewodzenia są zbliżone, natomiast prąd zaporowy płytki ze stosu jest ponad dziesięciokrotnie większy od płytki z mostka (dla 12V). Może to być spowodowane pogarszaniem się parametrów z czasem. Takie zjawisko jest opisane w literaturze. Można utrzymać tezę, że stos selenowy może pochodzić z lat czterdziestych.
Po złożeniu i wyczyszczeniu stos trafi do muzeum, obok mostka.

- Dodane po pewnym czasie -

Zdjęcia i informacje przekazał kolega kolekcjoner ROMANRADIO
Stos selenowy zawiera 27 płytek.
Zachowany w dobrym stanie, nosi oznaczenie: spm 1/8 728/0,3 BI 12.44. Data - grudzień 1944 roku potwierdza hipotezę "wojennego pochodzenia". W miejscu, gdzie zwykle jest podane napięcie znamionowe znajduje się liczba 728. Nie wydaje się, że jest to napięcie skuteczne. 728V / 27 płytek daje 27V na jedną płytkę - czyli przeszło dwa razy ponad normalne osiągi takich płytek. Oznaczenie 1/8 może tłumaczyć taką niezgodność parametrów. Jeden element z ośmiu, tworzących mostek Greatza. W każdym, z czterech ramion mostka, pracowały dwa elementy szeregowo. Opis na prostowniku dotyczy napięcia i prądu całego mostka.
Żeby skomplikować bieżący wątek, to płytki w tym prostowniku są aluminiowe.



→→Zielony pancerny prostownik selenowy ze wschodnim rodowodem

Jeżeli ktoś wie więcej na temat powyżej opisanych eksponatów, to proszę o informację przez zakładkę Kontakt

→→Lista stron z tagiem "ciekawe"


Strony z tagiem "opis"

Lampa Geigera - Millera STS-5

przez qannqann 11 Aug 2017 20:32

sts5_37b.jpg
top_wiki_b.jpg

→→Lista stron z tagiem "prostownik"



O ile nie zaznaczono inaczej, treść tej strony objęta jest licencją Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 License