Rurki Geisslera ze szkłem uranowym
szklo_uv_119m.gif uv_2m.gif szklo_uv_127m.gif
top_wiki_b.jpg

Rurki Geisslera ze szkłem uranowym

Słowa kluczowe: szkło uranowe, fluorescencja, fosforescencja, rurki Plückera

Rurki Geisslera stanowiły pomoce naukowe w pracowniach fizycznych szkół średnich i wyższych. Nieliczne ocalały i mozemy podziwiac piękno starego szkła laboratoryjnego.
→→Wikipedia
W rurkach można oglądać różne rodzaje wyładawania w gazach pod niskim ciśnieniem. Rurki były prototypem reklam "neonów" i świetlówek. Przy zastosowaniu różnych gazów i różnych cisnień można obserwować różne kolory i różne efekty towarzyszące wyładowaniom.
Często stosowano substancje fluoryzujące w świetle ultrafioletowym. W widmach wielu gazów znajduje się ultrafiolet. Żeby tego dowieść, stosowano roztwory lub ciecze fluoryzujące lub sproszkowane ciała stałe.
Bardzo żadko stosowano szkło uranowe, które fluoryzuje pod wpływem ultrafioletu.
Na zdjęciu powyżej znajduje się zbiór rurek, widocznych w świetle dziennym i w świelte ultrafioletowym. Elementy wykonane ze szkła uranowego wyrażnie fluoryzują na żółto-zielono.

Podczas różnych prób wykonywania zdjęć w promieniach UV sprawdziłem filtry fotograficzne (zakładane na obiektyw).
Szkło filtra żółto-pomarańczowego wyrażnie fluoryzowało w świetle UV. Szkło nie zawiera pierwiastków radioaktywnych. Jak widać fluorescencja nie jest wyłączną domeną szkła uranowego.

Mnie osobiście, najbardziej podoba się "kwiatek" ze szkła uranowego. Niestety rurka jest uszkodzona i nie można zademonstrować, jak świeciła przy przepływie prądu.
Jaka była droga wyładowania w gazie, przedstawiłem na pokolorowanym zdjęciu.
Znam tylko jednego fachowca, który by potrafił naprawić taką rurkę. Może da się przekonać.
Ta rurka zawiera największą masę szkła uranowego a jej aktywność wynosi około 1 µSv/h (RKSB 104 ze zdjętymi osłonami). Promieniowanie ma bardzo mały zasięg. Przy samej rurce, jest tylko sześciokrotnie wyższe, niż promieniowanie tła zmierzone tym samym przyrządem.

Falująca rurka - w połowie wykonana ze szkła uranowego.
Jako ciekawostkę, można zauważyć, że wyprowadzenie przewodu od strony uranowej rurki jest też wykonane ze szkła uranowego. Prawdopodobnie dwie części rurki powstawały na dwóch stanowiskach. Na jednym królowało szkło uranowe.
Należy podziwiac kunszt rzemieślników kształtujących szkło.

Trudno nazwać jednym słowem taką rurkę. Może ktoś ma propozycję?
Banieczka ze szkła uranowego jest tylko dodatkiem do fantazji twórcy tego ciekawego przedmiotu.
Na ostatnim zdjęciu widać moje latarki LED świecące w zakresie bliskiego UV (390nm i 370nm).
Szkło uranowe fluoryzuje w zakresie niskiego i wysokiego ultrafioletu.

Szklany zygzak oświetlał kiedyś substancję, która znajdowała się w zewnętrznej rurce otaczającej wyładowanie. Niestety, zewnętrzna rurka jest pęknięta (strzałka na drugim zdjęciu). Obok strzałki widać szyjkę zatkaną korkiem. Tędy napełniono przestrzeń zewnetrznej rurki.
Ta rurka nie zawiera szkła uranowego, dlatego nie występuje na zbiorczych fotografiach.

Fosforescsncja sproszkowanego materiału pod wpływem światła UV pochodzącego z wyładowania w rurce.
Jeżeli emisja promieniowania kończy się jednocześnie z zanikiem wzbudzenia, mówimy wówczas o fluorescencji, jeżeli natomiast trwa jeszcze jakiś czas po zaprzestaniu wzbudzenia (teoretycznie powyżej 10-6s), mamy do czynienia z fosforescencją. Kryształy wykazujące zjawisko luminescencji noszą nazwę luminoforów.
Fotoluminescencja wzbudzona jest przez absorbcję promieniowania elektromagnetycznego, zwykle widzialnego lub ultrafioletowego. Podobne efekty daje naświetlanie promieniami rentgenowskimi i promieniami gamma.

→→**Fizyczne własności minerałów - luminescencja

Lampy Spektralne - Rurki Plückera.
Rurki Plückera są odmianą rur do wyładowań elektrycznych w gazach rozrzedzonych. Używa się ich do obserwacji za pomocą spektroskopu widm liniowych świecących par i gazów. Rurki Plückera są przewężone w środku, a na końcach mają wtopione w szkło elektrody metalowe. Rurki są napełnione parami lub gazami. Ciśnienie wewnątrz nich wynosi 1–2 mm Hg. W zasiegu wyładowań gaz najintensywniej jarzy się w przewężonej części rurki.
http://dydaktyka.fizyka.szc.pl/pdf/pdf_128.pdf


Warto wiedzieć:
polewy zawierające związki uranu były stosowane również do zdobienia ceramiki ozdobnej.

→→Kogut morte - czyli o ceramice kryjącej tajemnicę
→→Porcelana elektrotechniczna trochę inna

Przydatne linki:
→→Minerały promieniotwórcze

→→Jej Wysokość Fluorescencja

→→Fizyczne własności minerałów - luminescencja

Jeżeli ktoś ma uwagi na temat powyżej opisanego wątku, to proszę o informację przez zakładkę Kontakt


Lista stron z tagiem "radiometria"

→→Lista stron z tagiem "radiometria"


→→Ciekawostki z dziedziny elektroniki i nie tylko

bot_wiki_b.jpg
O ile nie zaznaczono inaczej, treść tej strony objęta jest licencją Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 License